Xac dinh so kieu giao tu khi giam phan co trao doi cheo

Tải tài liệu tại đây để xem đầy đủ đề và đáp án

I.     KHÔNG CÓ TRAO ĐỔI ĐOẠN

Xét 1 cặp NST gồm 2 NST có cấu trúc khác nhau , không có trao đổi đoạn và không có đột biến thì sẽ tạo ra 2 loại giao tử

Xét trên n cặp NST như trên thì sẽ tạo ra tối đa 2ⁿ  kiểu giao tử

Bài tập minh họa:

Ở  đậu Hà lan ( 2n = 14). Mỗi cặp NST tương đồng đều gồm 2 NST có cấu trúc khác nhau, quá trình giảm phân không xảy ra trao đổi đoạn và không đột biến. Tính số loại giao tử của loài ?

Hướng dẫn:

2n = 14 hay n = 7

Mỗi cặp NST tương đồng có cấu trúc khác nhau giảm phân cho hai loại giao tử. Số giao tử có thể

có là: 2.2.2.2.2.2.2 = 2⁷ = 128

II.           CÓ TRAO ĐỔI CHÉO

Trường hợp 1: Trao đổi đoạn tại một điểm

Xét 1 cặp NST gồm 2 NST có cấu trúc khác giảm phân và trao đổi đoạn 1 điểm sẽ tạo ra :

4 kiểu giao tử ( 2 giao tử bình thường , 2 giao tử trao đổi chéo )

Xét k cặp NST gồm 2 NST có cấu trúc khác giảm phân và trao đổi đoạn 1 điểm sẽ tạo ra:

4^k kiểu giao tử

n - k cặp còn lại không trao đổi chéo thì sẽ tạo ra 2^n-k

Tổng số giao tử được tạo ra là : 2^n-k

×4k = 2n+k

Trường hợp 2: Trao đổi đoạn tại hai điểm không cùng lúc

Hiện tượng trao đổi đoạn không cùng lúc là hiện tượng có tế bào trao đổi đoạn tại vị trí thứ nhất , có tế bào trao đổi đoạn tại vị trí thứ 2 ở cùng cặp NST tương đồng đó.

-                     Xét 1 cặp NST gồm 2 NST có cấu trúc khác giảm phân và trao đổi đoạn tại 2 điểm không cùng lúc sẽ tạo ra 6 kiểu giao tử ( 2 GT không trao đổi đoạn , 2 GT trao đổi ở vị trí 1 , 2 GT trao đổi ở vị trí số 2). Diễn biến trao đổi chéo tại hai điểm không cùng lúc

Xét cả bộ NST gồm n cặp tương đồng

Xét k cặp NST gồm 2 NST có cấu trúc khác giảm phân và trao đổi đoạn 2 điểm sẽ tạo ra 6^k kiểu giao tử

n- k cặp còn lại không trao đổi chéo thì sẽ tạo ra 2^n-k Tổng số giao tử được tạo ra là : 2^n-k ×6^k = 2ⁿ × 3^k kiểu

Trường hợp 3 : Trao đổi chéo kép .

Trao đổi chéo kép là hiện tượng có nhiều tế bào trao đổi đoạn tại một điểm , có tế bào trao đổi chéo tại vị trí thứ 2 , có tế bào sẽ trao đổi tại 2 điểm cùng lúc cũng trong 1 cặp NST tương đồng

đó . Trao đổi đoạn tại hai điểm không cùng lúc ở 1 cặp NST tạo ra 6 loại giao tử . Ta xét trường hợp trao đổi đoạn tại hai điểm cùng lúc, diễn biến như hình 7

-            Xét 1 cặp NST gồm 2 NST có cấu trúc khác giảm phân và trao đổi đoạn tại 2 điểm không cùng lúc sẽ tạo ra 8 kiểu giao tử :

-            2 GT không trao đổi đoạn

-            2 GT trao đổi ở vị trí 1

-              2 GT trao đổi ở vị trí số 2

-              2 GT trao đổi chéo tại 2 điểm

-            Xét cả bộ NST gồm n cặp tương đồng

-            Xét k cặp NST gồm 2 NST có cấu trúc khác giảm phân và trao đổi chéo kép sẽ tạo ra 8^k kiểu giao tử

^-            n- k cặp còn lại không trao đổi chéo thì sẽ tạo ra 2^n-k

-            Tổng số giao tử được tạo ra là : 2^n-k ×8^k = 2ⁿ × 4^k kiểu

Bài tập minh họa:

Bài 1. Một tế bào có kiểu gen  ^AB_ab Dd khi giảm phân bình thường thực tế cho mấy

loại tinh trùng?
A. 1	B. 2	C. 4	D. 8
Hướng dẫn:	Một tế bào có kiểu gen			AB	Dd khi giảm phân bình thường thực tế
				ab

cho 2 loại tinh trùng là ABD và abd hoặc ABd và abD

Bài 2 : Có 3 tế bào sinh tinh trùng đều tiến hành giảm phân xảy ra trao đổi chéo thì tối đa cho bao nhiêu loại tinh trùng?

Hướng dẫn:

Mỗi tế bào sinh tinh giảm phân có trao đổi chéo cho 4 loại tinh trùng Þ 3 tế bào sinh tinh có kiểu gen như trên giảm phân tạo 4.3=12 loại tinh trùng.

Bài 3. Một cơ thể có kiểu gen			AB	Dd khi giảm phân có trao đổi chéo xảy
			ab
ra có thể cho tối đa mấy loại trứng?
	A. 2	B. 4	C. 8		D. 16
Hướng dẫn:

Cơ thể có kiểu gen		AB	Dd có 2 cặp NST tương đồng :	AB	và Dd
		ab		ab
Dd tạo ra hai giao tử

^AB_ab  có xảy ra trao đổi chéo thì tạo ra tối đa 4 giao tử

Số giao tử cơ thể đó có thể tạo ra là : 4 x 2 = 8 giao tử

Bài 4: Ruồi nhà có bộ NST 2n=12. Một ruồi cái trong tế bào có hai cặp NST tương đồng mà trong mỗi cặp gồm 2 NST có cấu trúc giống nhau, các cặp NST còn lại thì 2 NST có cấu trúc khác nhau. Khi phát sinh giao tử đã có 2 cặp NST có cấu trúc khác nhau xảy ra trao đổi đoạn tại một điểm, các cặp còn lại không trao đổi đoạn thì số loại trứng sinh ra từ ruồi cái đó là bao nhiêu?

Hướng dẫn:

Bộ NST 2n=12 ® n = 6.

Có 2 cặp NST tương đồng có cấu trúc giống nhau nên còn lại 6-2 = 4 cặp NST có cấu trúc khác nhau.

Hai cặp NST có cấu trúc giống nhau giảm phân mỗi cặp luôn cho một loại giao tử 2 cặp NST có cấu trúc khác nhau có trao đổi chéo mỗi cặp cho 4 loại giao tử

2 cặp có NST có cấu trúc khác nhau không trao đổi chéo mỗi cặp tạo ra 2 giao tử.

Tổng số giao tử khi có hai cặp NST tường đồng có trao đổi chéo tại 1 điểm là :

1.1.4².2.² = 2⁶ = 64

Bài 5. Một tế bào sinh dục sơ khai của một loài nguyên phân liên tiếp một số đợt môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu để hình thành nên 9690 NST đơn mới. Các tế bào con sinh ra từ lần nguyên phân cuối cùng đều giảm phân bình thường cho các tinh trùng, trong đó có 512 tinh trùng mang NST giới tính Y.

a. Xác định bộ NST lưỡng bội của loài và số lần nguyên phân của tế bào sinh dục sơ khai?

b. Nếu tế bào sinh tinh của loài khi phát sinh giao tử không có đột biến xảy ra, mỗi cặp NST tương đồng đều có cấu trúc khác nhau, có trao đổi chéo tại hai điểm không đồng thời trên 3 cặp NST và trao đổi chéo kép trên một cặp NST thì tối đa xuất hiện bao nhiêu loại giao tử?

Hướng dẫn:

a. Xác định bộ NST lưỡng bội của loài

-    Quá trình giảm phân từ một tế bào sinh tinh giảm phân cho hai loại tinh

trùng (tinh trùng mang NST giới tính X và tinh trùng mang NST giới tính Y) với số lượng bằng nhau. Theo bài ra có 512 tinh trùng mang NST giới tính Y nên cũng có 512 tinh trùng mang NST giới tính X

-   Tổng số tinh trùng hình thành là: 512+512=1024

-   Tổng số tế bào sinh tinh là 1024:4=256

-   Vì tổng số NST môi trường cung cấp cho quá trình nguyên phân là 9690

nên ta có: (256 - 1).2n = 9690 ® 2n = 38

-    Số lần nguyên phân của tế bào sinh dục sơ khai: Gọi k là số lần nguyên phân thì 2^k = 256 ® k = 8

b. Số loại tinh trùng tối đa có thể được tạo ra:

2n = 38 ® n = 19. Tế bào có 19 cặp NST tương đồng có cấu trúc khác nhau.

-   Trao đổi chéo xảy ra tại một điểm trên 2 cặp NST tạo ra 4.4 = 16 loại giao tử

-   Trao đổi chéo tại hai điểm không đồng thời trên 3 cặp NST tạo ra

6.6.6 = 216 loại giao tử

-   Trao đổi chéo kép trên 1 cặp NST tạo ra 8 loại giao tử

-   Còn lại 19 - ( 2+3+1) = 13 cặp giảm phân bình thường tạo ra 2¹³ loại G

-   Tổng số loại giao tử hình thành là 16.216.8.2¹³= 2²³.3³